Co dzieje się z deszczówką, kiedy spada na betonowy chodnik? Dlaczego w upalne dni tak ważne są drzewa? I czy dzieci mogą zaprojektować osiedle, które lepiej poradzi sobie z suszą, gwałtownymi opadami i wysokimi temperaturami?
Fundacja Project Holidays Polska rozpoczyna realizację projektu „Klimatyczni detektywi – uratuj miasto przed suszą i ulewą”, który otrzymał dofinansowanie ze środków Miasta Bydgoszczy.
Projekt skierowany jest do 20 dzieci w wieku 8–12 lat, zamieszkujących Bydgoszcz. Podczas jednego dwugodzinnego spotkania uczestnicy poznają sposoby przystosowania przestrzeni miejskiej do zmian klimatu.
Przed nami trzy misje edukacyjne, doświadczenia z wodą, praca w zespołach i wspólne projektowanie osiedla przyjaznego mieszkańcom oraz środowisku.
Udział w warsztatach będzie całkowicie bezpłatny.
Dlaczego miasto potrzebuje zieleni i deszczówki?
Woda jest jednym z najważniejszych zasobów naszego otoczenia. Potrzebują jej ludzie, rośliny i zwierzęta. Jednak w miastach coraz częściej spotykamy się z sytuacjami, w których wody jest albo zbyt mało, albo zbyt dużo w bardzo krótkim czasie.
Podczas długotrwałego braku opadów wysychają trawniki i inne tereny zielone. Z kolei intensywny deszcz może sprawić, że na ulicach i chodnikach zaczyna gromadzić się woda.
Latem pojawia się jeszcze jeden problem – nadmierne nagrzewanie przestrzeni, szczególnie tam, gdzie brakuje drzew i naturalnego cienia.
Sposób zagospodarowania miasta ma ogromny wpływ na to, jak odczuwamy te zjawiska.
Drzewa pomagają ograniczać nagrzewanie otoczenia, powierzchnie przepuszczalne umożliwiają wodzie wsiąkanie w ziemię, a odpowiednio zaprojektowane tereny zielone mogą wspierać zatrzymywanie deszczówki.
Chcemy pokazać dzieciom, jak te zależności działają w praktyce.
Dlatego projekt „Klimatyczni detektywi” nie będzie tradycyjnym wykładem.
Stawiamy na samodzielne odkrywanie, doświadczenia i wspólne poszukiwanie rozwiązań.
Trzy misje klimatycznych detektywów
Warsztaty przyjmą formę gry edukacyjnej.
Dzieci zostaną podzielone na cztery pięcioosobowe zespoły. Każda grupa otrzyma materiały edukacyjne i mapę fikcyjnego osiedla, na którym występują problemy związane z suszą, ulewami i upałami.
Zadaniem uczestników będzie przeanalizowanie sytuacji oraz znalezienie sposobów poprawy warunków życia mieszkańców.
Misja 1. Gdzie znika woda?
Pierwsza misja będzie dotyczyła suszy i wysychania zieleni miejskiej.
Uczestnicy zastanowią się, dlaczego rośliny w mieście potrzebują odpowiednich warunków do wzrostu oraz co można zrobić, aby zatrzymywać wodę opadową.
Poznają między innymi znaczenie gromadzenia deszczówki, zwiększania powierzchni przepuszczalnych i właściwego zagospodarowania terenów zielonych.
Misja 2. Co dzieje się podczas ulewy?
W drugiej misji dzieci przeanalizują problem gromadzenia się wody po intensywnych opadach.
Dlaczego na niektórych powierzchniach woda szybko wsiąka, a na innych pozostaje na powierzchni lub spływa dalej?
Uczestnicy dowiedzą się, jakie znaczenie ma rodzaj nawierzchni oraz w jaki sposób ogrody deszczowe i inne rozwiązania wspierające retencję mogą pomagać ograniczać skutki gwałtownych opadów.
Misja 3. Dlaczego miasto się nagrzewa?
Trzecia misja zostanie poświęcona wysokim temperaturom i brakowi cienia.
Dzieci przeanalizują, dlaczego niektóre miejsca w mieście nagrzewają się bardziej niż inne oraz jakie znaczenie dla komfortu mieszkańców mają drzewa i tereny zielone.
Wspólnie poszukają rozwiązań, które mogłyby pomóc ograniczać nadmierne nagrzewanie osiedla.
Każda misja będzie okazją do ćwiczenia umiejętności obserwacji, współpracy i samodzielnego podejmowania decyzji.
Eksperyment – co dzieje się z deszczówką?
Jednym z najważniejszych elementów zajęć będzie doświadczenie porównujące zachowanie wody na różnych rodzajach powierzchni.
Uczestnicy wykorzystają przygotowane modele, ziemię, piasek, żwir i wodę, aby zaobserwować różnice między podłożem przepuszczalnym a nieprzepuszczalnym.
Sprawdzą, kiedy woda wsiąka, a kiedy zaczyna spływać po powierzchni.
Następnie porównają swoje obserwacje i spróbują wyciągnąć wnioski dotyczące zagospodarowania przestrzeni miejskiej.
Eksperyment pozwoli dzieciom lepiej zrozumieć, dlaczego sposób urządzenia chodników, placów czy terenów zielonych może wpływać na skutki intensywnych opadów.
Zamiast jedynie opowiadać o retencji wody, chcemy pozwolić uczestnikom samodzielnie zobaczyć, jak ona działa.
Cztery zespoły zaprojektują osiedle przyjazne klimatowi
Po wykonaniu trzech misji uczestnicy wykorzystają zdobytą wiedzę do opracowania własnych propozycji zmian na fikcyjnym osiedlu.
Każdy z czterech zespołów przygotuje plakat przedstawiający plan przystosowania osiedla do zmian klimatu.
Na każdej pracy znajdą się minimum trzy rozwiązania, które mogą pomóc ograniczać skutki suszy, intensywnych opadów lub nadmiernego nagrzewania przestrzeni.
Dzieci będą mogły zaproponować między innymi sadzenie drzew, gromadzenie deszczówki, tworzenie ogrodów deszczowych czy zwiększanie powierzchni przepuszczalnych.
Następnie każda grupa zaprezentuje swoje pomysły i wyjaśni, dlaczego wybrane rozwiązania mogłyby poprawić warunki życia mieszkańców.
W ramach warsztatów powstaną cztery zespołowe plany adaptacji osiedla do zmian klimatu.
To ćwiczenie pozwoli połączyć wiedzę przyrodniczą z kreatywnością, logicznym myśleniem i umiejętnością współpracy.
Sprawdzimy, czego nauczyli się uczestnicy
Zależy nam, aby warsztaty przyniosły konkretne efekty edukacyjne.
Dlatego na początku zajęć dzieci wypełnią krótki quiz składający się z pięciu pytań dotyczących sposobów przystosowania miasta do zmian klimatu.
Taki sam quiz zostanie przeprowadzony po zakończeniu spotkania.
Porównanie wyników pozwoli sprawdzić, jak zmieniła się wiedza uczestników.
Zakładamy, że minimum 15 dzieci poprawi swój wynik lub uzyska maksymalny rezultat w obu pomiarach.
Quiz nie będzie służył wystawianiu ocen. Jego celem będzie sprawdzenie skuteczności zastosowanych metod edukacyjnych.
Edukacja klimatyczna również w praktyce
Organizacja warsztatu będzie zgodna z jego tematyką.
Podczas zajęć wykorzystamy pojemniki wielokrotnego użytku, papier nadający się do recyklingu oraz materiały, które – tam, gdzie będzie to możliwe – będą mogły zostać wykorzystane ponownie.
Do doświadczeń użyjemy niewielkich ilości wody, a jednorazowe plastikowe gadżety nie są przewidziane.
Zajęcia zostaną dostosowane do wieku uczestników. Praca zespołowa i doświadczenia będą odbywały się pod nadzorem osób realizujących warsztat.
Chcemy, aby dzieci zobaczyły, że troska o środowisko może przejawiać się również w drobnych, codziennych działaniach.
Kiedy i gdzie odbędą się warsztaty?
Projekt będzie realizowany w Bydgoszczy od 16 listopada do 10 grudnia 2026 roku.
W tym okresie zorganizujemy jedno bezpłatne, dwugodzinne spotkanie dla 20 dzieci w wieku 8–12 lat zamieszkujących Bydgoszcz.
Warsztat odbędzie się w sali udostępnionej nieodpłatnie przez placówkę edukacyjną, bibliotekę lub inną instytucję lokalną.
Dokładne miejsce spotkania zostanie uzgodnione przed rozpoczęciem rekrutacji.
Sala będzie przystosowana do pracy czterech pięcioosobowych zespołów oraz bezpiecznego przeprowadzenia doświadczeń z wodą.
Przy wyborze miejsca uwzględnimy również dostępność dla dzieci ze szczególnymi potrzebami.
Jak będzie wyglądała rekrutacja?
Informacje o warsztatach zostaną skierowane do rodziców i opiekunów oraz bydgoskich placówek edukacyjnych i instytucji lokalnych.
Udział w projekcie będzie bezpłatny.
O przyjęciu zdecyduje kolejność zgłoszeń, pod warunkiem spełnienia kryterium wieku oraz zamieszkania w Bydgoszczy.
Przewidziano również utworzenie listy rezerwowej.
Na etapie zapisów rodzice i opiekunowie będą mogli zgłosić szczególne potrzeby dzieci, aby umożliwić odpowiednie przygotowanie zajęć i materiałów.
Informacje o terminie, miejscu warsztatów i sposobie zgłoszeń przekażemy po zakończeniu ustaleń organizacyjnych.
Kto odpowiada za realizację projektu?
Organizatorem zadania jest Fundacja Project Holidays Polska.
Za realizację warsztatu odpowiadać będzie osoba przygotowująca i prowadząca zajęcia edukacyjne, wspierana przez drugą osobę pomagającą uczestnikom podczas pracy zespołowej i doświadczeń.
Fundacja przygotuje scenariusz warsztatu, karty trzech misji, mapy edukacyjne, quizy oraz materiały potrzebne do wykonania doświadczeń i czterech prac zespołowych.
Odpowiadamy również za rekrutację, organizację sali, przygotowanie dokumentacji i podsumowanie osiągniętych rezultatów.
Projekt wpisuje się w rozwijaną przez Fundację działalność edukacyjną skierowaną do dzieci i lokalnej społeczności Bydgoszczy.
Projekt z dofinansowaniem Miasta Bydgoszczy
Na realizację projektu „Klimatyczni detektywi – uratuj miasto przed suszą i ulewą” Fundacja Project Holidays Polska otrzymała 2 140,00 zł dofinansowania ze środków Miasta Bydgoszczy.
Całkowita wartość zadania wynosi 2 140,00 zł i zostanie pokryta z przyznanej dotacji.
Środki przeznaczone są na opracowanie scenariusza, kart misji, map i quizów, prowadzenie warsztatu, wsparcie pracy zespołów, zakup materiałów do doświadczeń, druk materiałów edukacyjnych i dyplomów oraz obsługę organizacyjną zadania.
Dzięki otrzymanemu dofinansowaniu możemy zorganizować bezpłatne spotkanie edukacyjne, podczas którego dzieci w praktyczny sposób poznają zagadnienia związane z gospodarowaniem wodą i przystosowaniem przestrzeni miejskiej do zmian klimatu.
Chcemy, żeby dzieci inaczej spojrzały na swoje miasto
Dlaczego jedne miejsca po deszczu szybko wysychają, a w innych długo stoją kałuże? Dlaczego pod drzewem jest przyjemniej w upalny dzień? I co można zmienić, aby osiedle lepiej radziło sobie z ekstremalnymi zjawiskami pogodowymi?
To pytania, na które chcemy wspólnie z uczestnikami poszukać odpowiedzi.
Najważniejszym celem projektu nie jest zapamiętanie jak największej liczby trudnych pojęć.
Chcemy przede wszystkim, aby dzieci potrafiły dostrzegać zależności między sposobem zagospodarowania miasta a warunkami życia jego mieszkańców.
A kiedy po warsztatach spojrzą na własne podwórko, ulicę czy szkolne otoczenie, być może zauważą rozwiązania, na które wcześniej nie zwracały uwagi.
Bo dobry klimatyczny detektyw nie tylko rozpoznaje problem. Potrafi również zaproponować sposób jego rozwiązania.
Projekt: Klimatyczni detektywi – uratuj miasto przed suszą i ulewą
Miejsce: Bydgoszcz, województwo kujawsko-pomorskie
Termin realizacji: 16 listopada – 10 grudnia 2026 r.
Uczestnicy: 20 dzieci w wieku 8–12 lat, mieszkańców Bydgoszczy
Warsztaty: 1 spotkanie, 120 minut
Program: 3 misje edukacyjne, doświadczenia z wodą, praca w czterech zespołach
Zakładane rezultaty: 4 plakaty z minimum 3 rozwiązaniami każdy; minimum 15 uczestników poprawiających wynik quizu lub osiągających maksymalny wynik w obu pomiarach
Organizator: Fundacja Project Holidays Polska
Dofinansowanie: Miasto Bydgoszcz
Kwota dofinansowania: 2 140,00 zł
Udział: Bezpłatny
